Een halve dag
Vroeg in de ochtend: Nationaal Archeologisch Museum. Halverwege de ochtend: bezoek met gids aan het Labyrint van Porsenna en, indien inbegrepen, de klokkentoren. Lunch in het centrum, met pici en Toscaanse gerechten.
Cultuur
Volgens de overlevering trok koning Porsenna vanuit Chiusi tegen Rome op. Vandaag bewaart het oude Clevsin een museum vol urnen en vazen, een labyrint van tunnels onder de huizen, vroegchristelijke catacomben en enkele beschilderde graven op het platteland. De oude stad ligt op tien minuten van Podere Sionne (Chiusi Città) en is goed te bezoeken in een ochtend. Deze gids legt uit wat u kunt zien, in welke volgorde en hoe u de bezoeken plant die gereserveerd moeten worden.

Chiusi, het Clevsin van de Etrusken en het Clusium van de Romeinen, was een van de machtigste steden van het binnenland van Etrurië en volgens de overlevering een van de twaalf steden van de Etruskische bond.
Zijn beroemdste koning is Porsenna, die volgens de Romeinse overlevering rond 508 v.Chr. Rome belegerde. Antieke schrijvers spreken van een monumentaal graf van hem met een labyrint: het is nooit gevonden, maar de legende geeft het Labyrint van Porsenna zijn naam.
Van die wereld zijn vooral de graven overgebleven: daarom heeft Chiusi meer urnen, vazen en grafgiften te tonen dan grote gebouwen.
Het is het ideale beginpunt: het verzamelt vondsten uit de necropolen van de streek en is de juiste plek om te begrijpen wat u daarna onder de grond zult tegenkomen.
Openingstijden en kaartjes verschillen door het jaar heen: raadpleeg vóór uw bezoek de officiële website van het museum.
Onder de oude stad loopt een netwerk van tunnels en cisternes, gegraven in de Etruskische en Romeinse tijd. De begeleide route begint bij het Kathedraalmuseum en gaat de grond in: het is het meest sfeervolle deel van Chiusi.
Vlak buiten de oude stad kunt u twee vroegchristelijke catacomben bezoeken, gewijd aan de heilige Mustiola en de heilige Catharina van Alexandrië: galerijen met in de wanden uitgehouwen graven, te zien tijdens een kort bezoek met gids.
Op het platteland rond Chiusi liggen enkele beschilderde Etruskische graven. Het bekendste is het Graf van de Aap, uit de 5e eeuw v.Chr., met taferelen van spelen en wedstrijden op de wanden.
Vroeg in de ochtend: Nationaal Archeologisch Museum. Halverwege de ochtend: bezoek met gids aan het Labyrint van Porsenna en, indien inbegrepen, de klokkentoren. Lunch in het centrum, met pici en Toscaanse gerechten.
Ochtend zoals hierboven. Middag: Graf van de Aap op afspraak, daarna een wandeling langs het meer van Chiusi. Diner in de villa, tien minuten van het centrum.
Chiusi is een goed vertrekpunt voor andere plekken in de buurt.
Het Nationaal Archeologisch Museum en het Labyrint van Porsenna met het Kathedraalmuseum: ongeveer drie uur, lunch niet meegerekend. Met meer tijd kunt u de catacomben en een beschilderd graf toevoegen.
Een ondergrondse route van tunnels en cisternes uit de Etruskische en Romeinse tijd, onder de oude stad. De naam herinnert aan de legende van het graf van Porsenna, dat nooit is gevonden. Het wordt met een gids bezocht.
Alleen met een gids en meestal op afspraak via het museum: vraag het liefst enkele dagen van tevoren.
De oude stad, Chiusi Città, ligt op ongeveer 10 minuten rijden.
De oude stad is te voet te verkennen. Voor de graven en de omgeving is een auto het best. Met de trein komt u aan op station Chiusi-Chianciano Terme, in het lagere deel van de stad.
Lente en herfst, met zachte temperaturen. Ga in de zomer vroeg in de ochtend; de ondergrondse plekken blijven koel.